MANIPUR A MISSIONARY HUNGLUT MASA WILLIAM PETTIGREW HI NAHET KHAH UVEM?
Asun: N. Lhungdim
Thangting House
Molnom-West
4th April 2023
London a Arthington ABORIGINES tribe mission agency in ahinsol William Pettigrew hi Manipur ah 1891 in ahunglut in ahi. Hiche kum hi Manipur a political crisis ana umlai ahi. Manipur ahunglut masangin Cachar ah Meilhei pao kum khat ana kithem chuh in ahi. William Pettigrew hi January 5th 1869 in Edinburgh ah ana peng in anaopa penni in anu ana thi in ahi. Apa hi Irish ship a captain ana hi in jithah khat anei in ajithah akon chun sopi pasal 2 leh numei khat ana nei in ahi. Anglican Church dungjui in ana kikhoukhah uvin ahi. Hapta seh leh Bible camp ana jaojui uvin ahi. Hiche laichun American Missionary hon Adoniram Judson Burma gam a Missionary a anatoh thu chu ana jan ahi. Ama jong khatvei tei Missionary hiding ana gong in ahi. High School achai jou in Arthington Aboriginal Training in ana gao in training achai in ama hon India gam a Missionary a cheding in 28th November 1980 in ana phasah uvin hiche dungjui chun India a Calcutta ahung lhung in 13th November 1896 in Calcutta a High School a akingaipi adongmanu Alice Goreham toh ana kicheng in 1933 chan India ah ana um in ahi. Ahung lhun til 1894 akipat in Pettigrew chu Arthington Aborigines ah na ana tong in ahinla 1894 in American Baptist Foreign Mission noi ah Anglican akipat in Baptist Mission ah ana kison in ahi. Masang a adihtah a seiding in Pettigrew hi Baptist Missionary a kipan tithei ahi. Imphal ahunglhun til in Moirangkhom a L.P School ah mihil in ana pangin a on kah kah leh Bible track ana homjui in Bible track ana hom chu Meilhei hon ahetphat uvin Political Agent Maxwell kom a asei uleh Political Agent pan Pettigrew akou in Pathen thu seiding nati mongleh thinglhang ah che in Ukhrul ah nasol inge atin ahi. Pettigrew hi abul a kipat in thunei vaihomna deimi ahijehin Political Agent akon in appointment ni akithum in khatchu Inspector of School Hills anina chu Superintendent of Census Hill ahin ahi.
Hiti chun Ukhrul ah ache in Hunphun kiti mun ah 19th February 1897 in Headquarter asem in western education hilding in school chapang 20 amin akhum in Hunphun haosa Raihao Awungshi Shimray akon in Tangkhul pao akithemchuh in aban ah Tangkhul lekhabul leh Artithmetic leh thu kidong leh kidonbut Roman Script in ana sun in English Bible chu Tangkhul pao in ana le in 1926 in New Testament ana lechai in ana phongdoh in ahi. Hiti chun Ukhrul Headquarter Hunphun akon in themjil nachu amachal in akomlah kho Hunpum, Tollui, Paoye, Chingjaroi, Phadang, Somdal, Somtun, Longpi, Khangkhui, Nambisa kiti ho kho ah school ana kipan in ahi.
Manipur Gov't injong themjil tilkhouna na in lhakhat in stipend Rs.3/- ana pen ahi. Amasapen in Tangkhul mi 12 Christian ana hisah in hichu 29th September 1901 ahi. Hiche hi Phungyo Baptist Church in Manipur a Houbung masapen ahi atiuvin ahi. Christianity chu kintah in akhang in Tangkhul jouse tobang Christian ahung hitaovin ahi.
*Achaina in Tangkhul hon William Pettigrew hetjingna dingin Ukhrul a Pettigrew College ana minsah uvin ana phutdoh uvin ahi. 1933 in England ah akinungle in 1943 in ana mollemtan ahi.*
Comments
Post a Comment